Sociale kwetsbaarheid bij ouderen

Sociale kwetsbaarheid bij ouderen komt vaker voor dan we denken. Analyses uitgevoerd door de internationale onderzoeksgroep D-SCOPE op meer dan 20 000 thuiswonende 60-plussers in Vlaanderen en Brussel tonen aan dat sociale kwetsbaarheid vaker voorkomt (20,1%), dan fysieke (15,1%), omgevings- (14,6%) en psychologische kwetsbaarheid (8,6%).

 

Ouderen willen het liefst zo lang mogelijk in de eigen woonomgeving blijven. Soms lukt dit niet omwille van te weinig zelfredzaamheid, slechte fysieke gezondheid, verlies van sociale contacten, overbelaste mantelzorg, niet comfortabele woning, onaangepaste woonomgeving, gevoelens van onveiligheid of cognitieve achteruitgang. Deze vormen van kwetsbaarheid worden meestal niet tijdig vastgesteld, noch preventief en proactief benaderd.

In 2015 werd op de Vrije Universiteit Brussel het startschot gegeven voor D-SCOPE. De onderzoeksgroep vult die leemte op door in onderzoek te focussen op een preventieve benadering van kwetsbaarheid. Deze aanpak heeft tot doel ouderen, indien mogelijk en wenselijk, kwaliteitsvol oud te laten worden in de eigen woonomgeving.

 Ondertussen is er in de D-SCOPE-schoot al heel wat werk verricht.

Tijd voor een stand van zaken:
1) Er is binnen de ouderenzorg meer aandacht nodig voor sociale, omgevings- en psychologische kwetsbaarheid

Kwetsbaarheid bij ouderen wordt nog te vaak gelijkgesteld aan fysieke beperkingen. Sociale kwetsbaarheid komt echter veel vaker voor dan we denken, bij ruim één vijfde van de thuiswonende 60-plussers in Vlaanderen en Brussel. Ook het voorkomen van omgevings- en psychologische kwetsbaarheid wordt vaak onderschat.

2) Er is nood aan gerichte detectie van kwetsbare ouderen

Net als de meeste ouderen zelf, wil de overheid ouderen zo lang mogelijk thuis laten wonen. Maar hiervoor is er nood aan ondersteuning. Deze is echter niet altijd voorhanden. 10,6% van de hulpbehoevende ouderen, wordt – om allerlei redenen – niet geholpen. Om de hulpverlening efficiënter te maken, en het aantal hulpbehoevenden dat geen hulp ontvangt te doen dalen, is meer inzicht nodig op wie het moeilijk heeft en kwetsbaar dreigt te worden (of al is). Hiervoor is er nood aan het gericht opsporen van kwetsbare ouderen.

3) Ouderen in armoede verdienen meer aandacht

Ouderen die het financieel moeilijk hebben, lopen, uiteraard, een groter risico op kwetsbaarheid. Armoede onder ouderen is hierbij nog steeds een triestige realiteit. In Nederland loopt 6,1% van de 65-plussers een reëel risico op armoede, in België is dit zelfs 19,5%.

4) Ook gescheiden ouderen verdienen meer aandacht

Het aantal gescheiden ouderen neemt toe. Ook deze groep is kwetsbaarder en verdient dus speciale aandacht. Bij mannen vormen ook de nooit-gehuwden een kwetsbare groep, bij vrouwen niet.

5) We moeten meer inzetten op buurtwerking en sociale participatie

Het sociale netwerk van ouderen kan een buffer vormen tegen kwetsbaarheid. Hierbij is niet het aantal contacten, maar wel het sociale karakter van de buurt van doorslaggevend belang. Als ouderen meer in het buurtleven betrokken worden, verhoogt hun levenskwaliteit en zelfstandigheid. Hierom moet de leefomgeving van ouderen beter worden ondersteund.

6) Oud maar niet out

Ook kwetsbare ouderen hebben nog heel wat mogelijkheden om actief deel te nemen aan de samenleving. Daarom focust D-SCOPE in de eerste plaats op wat mensen wél nog, en niet op wat mensen niet meer kunnen.

 

Meer informatie
Bekijk hier de visietekst van D-SCOPE.

Bron: www.vlaamse-ouderenraad.be

Reactie schrijven

Commentaren: 0